Zagraniczne orzeczenie a wpis do księgi wieczystej. Postanowienie SO w Elblągu

Najważniejsze fakty

Sąd Okręgowy w Elblągu, I Wydział Cywilny; postanowienie z 25 maja 2026 r., I Ca 559/25
uzasadnienie sporządzono 2 lipca 2026 r., a opublikowano 16 lipca 2026 r.
wniosek dotyczył ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
wynik: oddalenie apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w Iławie

Problem prawny w orzecznictwie

Czy zagraniczne orzeczenie z apostille może stanowić podstawę wpisu ostrzeżenia, jeżeli nie wskazuje jednoznacznie nieruchomości i przenoszonego prawa?

Sąd: Sąd Okręgowy w Elblągu, I Wydział Cywilny
Sygnatura: I Ca 559/25
Data: 25 maja 2026 r.
Wynik tej sprawy: Sąd oddalił apelację: dokument nie wykazywał nabycia własności konkretnej nieruchomości, a sąd wieczystoksięgowy nie mógł uzupełnić ani interpretować jego treści.

„Sąd wieczystoksięgowy nie jest władny do korygowania, uzupełniania lub wykładni takiego orzeczenia.”
uzasadnienie postanowienia SO w Elblągu, I Ca 559/25

Kontekst prawny

Znaczenie dokumentu

Postanowienie dotyczy ograniczonego zakresu badania wniosku wieczystoksięgowego na podstawie art. 626⁸ § 2 k.p.c. oraz przeszkody do wpisu z art. 626⁹ k.p.c. Sąd nie oceniał abstrakcyjnie skuteczności wszystkich orzeczeń zagranicznych, lecz przydatność konkretnego dokumentu do wpisu w oznaczonej księdze.

Kodeks postępowania cywilnego — art. 626⁸ i 626⁹ (ELI)Sąd Najwyższy — postanowienie V CSK 230/09 z 22 stycznia 2010 r.SAOS — reprodukcja uzasadnienia I Ca 559/25

Wpis do księgi wieczystej w Elblągu

Brytyjski nakaz i wniosek o ostrzeżenie

Wnioskodawczyni domagała się wpisania ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Twierdziła, że nabyła własność nieruchomości na podstawie nakazu sądu w Luton z 9 grudnia 2019 r., wydanego w postępowaniu upadłościowym. Do wniosku dołączono dokument z klauzulą apostille.

Sąd Rejonowy w Iławie oddalił wniosek. Apelację wnieśli uczestnicy postępowania, domagając się dokonania wpisu ostrzeżenia na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy w Elblągu uznał apelację za bezzasadną.

Co bada sąd wieczystoksięgowy?

Zgodnie z art. 626⁸ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego sąd rozpoznający wniosek o wpis bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Postępowanie ma ograniczony zakres i nie służy prowadzeniu pełnego postępowania dowodowego w celu odtworzenia znaczenia niejednoznacznego dokumentu.

Jeżeli dokument ma być podstawą wpisu, powinien zawierać dane pozwalające dokładnie ustalić nieruchomość, prawo i osobę, której wpis dotyczy. Gdy takiej podstawy brakuje, art. 626⁹ k.p.c. przewiduje oddalenie wniosku.

Dlaczego apostille nie rozstrzygnęła sprawy?

Apostille potwierdza autentyczność dokumentu w zakresie przewidzianym przez właściwe przepisy, ale nie uzupełnia jego treści. W tej sprawie brytyjski nakaz mówił o „przekazaniu gospodarstwa rolnego”, nie wskazywał jednak księgi wieczystej ani wystarczających danych identyfikujących nieruchomość.

Dokument nie określał również jednoznacznie, czy chodziło o przeniesienie własności, posiadania, zarządu czy innej formy władztwa. Sąd wieczystoksięgowy nie mógł samodzielnie ustalić, że pojęcie użyte w orzeczeniu obejmowało nieruchomość wskazaną we wniosku.

Sąd nie może poprawiać podstawy wpisu

Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do korygowania, uzupełniania ani wykładania orzeczenia przedstawionego jako podstawa wpisu. Dokument musi sam zawierać informacje pozwalające połączyć rozstrzygnięcie z treścią konkretnej księgi wieczystej.

Stanowisko to odpowiada przywołanemu przez SO orzecznictwu Sądu Najwyższego. Rozbieżność lub brak precyzji w oznaczeniu nieruchomości może stanowić przeszkodę materialnoprawną prowadzącą do oddalenia wniosku o wpis.

Znaczenie postanowienia I Ca 559/25

Sprawa pokazuje różnicę między formalnym uwierzytelnieniem zagranicznego dokumentu a jego przydatnością jako podstawy wpisu. Nawet autentyczne orzeczenie może okazać się niewystarczające, jeżeli jego sentencja nie identyfikuje prawa i nieruchomości w sposób odpowiadający treści polskiej księgi wieczystej.

Postanowienie dotyczy dokumentu i wniosku złożonych w konkretnej sprawie. Nie oznacza, że zagraniczne orzeczenia zasadniczo nie mogą stanowić podstawy wpisu; ich skutki zależą między innymi od treści rozstrzygnięcia, właściwych regulacji międzynarodowych i zgodności danych z księgą.

Dokument źródłowy

Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych — I Ca 559/25

Sposób doboru i opisu dokumentów określa standard redakcyjny.

Wszystkie omówienia orzeczeń